• โทรศัพท์ : 02 997 2222 ต่อ 4001-4005




การศึกษาศตวรรษที่ 21 การเรียนรู้ไม่รู้จบ

Blog Post Image


ดร.ธนาวรรณ รักษาพงษ์พานิช
ผู้อำนวยการหลักสูตรศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาระบบสองภาษา มหาวิทยาลัยรังสิต

     พูดกันหนาหูให้ได้ยินบ่อยขึ้นทุกวัน ไม่ว่าจะเป็นคำว่า เทคโนโลยี นวัตกรรม หรือกระทั่งคำว่า 4.0 รวมถึงคำว่า การศึกษาแห่งศตวรรษที่ 21 ก็ได้รับความสนใจมากขึ้น และเริ่มเป็นที่รับรู้ของคนไทยอย่างกว้างขวาง ขณะเดียวกัน คำถามมากมายถูกส่งถึงภาคการศึกษาของชาติว่า จะสอนกันอย่างไรให้เด็กมีคุณภาพ จะเรียนกันอย่างไรให้ไม่ล้มเหลว จะทำอย่างไรให้ความรู้สามารถนำไปใช้ได้จริง
     การศึกษาแบบเดิมๆ ที่คุณครูเน้นการบรรยาย ให้การบ้าน และออกข้อสอบแบบท่องจำเพื่อวัดผล เริ่มใช้ไม่ได้จริงในโลกปัจจุบันที่เทคโนโลยีพัฒนาแบบก้าวกระโดด นวัตกรรมที่มนุษย์คิดค้นขึ้นทำให้พฤติกรรมมนุษย์เปลี่ยนไป การหลั่งไหลของข้อมูลข่าวสารทำให้ความรู้เก่าเร็วมาก บุคลากรในภาคการศึกษาจึงยิ่งต้องทำการบ้านหนักขึ้นเพื่อปรับรูปแบบการเรียนการสอนให้เพื่อตอบโจทย์นี้
     การศึกษาแห่งศตวรรษที่ 21 สามารถสรุปสั้นๆ ได้ว่า เน้นที่การสอนให้เด็กมีความคิดเชิงนวัตกรรมพร้อมๆ กับเสริมสร้างความแข็งแกร่งเรื่องการรู้เท่าทันและคิดเป็น
     การอ่าน การเขียน และการคำนวณ เป็นทักษะพื้นฐาน จากนั้น ต้องเสริมสร้างให้เด็กแข็งแกร่งยิ่งขึ้นด้วยทักษะ 4C ประกอบด้วย Critical Thinking (การคิดวิเคราะห์) Communication (การสื่อสาร) Collaboration (การร่วมมือ) และ Creativity (ความคิดสร้างสรรค์)
     กล่าวได้ว่า ทักษะข้างต้นคือแก่น หากแก่นของเด็กแข็งแรง ก็พร้อมจะเจริญงอกงามได้ด้วยตัวเอง ทนลม ทนฝน ท้าแดด เอาตัวรอดได้ทุกสภาพอากาศ

     นี่อาจเป็นคำถามที่ถูกส่งมายังบุคลากรภาคการศึกษาว่า แล้วประเทศไทยทำได้ไหม สอนเด็กให้มีทักษะเหล่านี้ได้หรือเปล่า รวมถึงคำถามที่ท้าทายการศึกษาสุดๆ คือ โรงเรียนยังจำเป็นอยู่หรือ ความรู้ฟรีๆ ที่มีอยู่ในอินเทอร์เน็ตก็มากมายอยู่แล้ว บางคนอาจกล่าวว่ากูเกิ้ลยังรู้มากกว่าที่คุณครูรู้อีก
     ความรู้มีอยู่ฟรีในอินเทอร์เน็ตก็จริง แต่โรงเรียนก็ยังจำเป็น เพราะนอกเหนือไปจากองค์ความรู้ด้านวิชาการแล้ว ยังมีทักษะต่างๆ และเรื่องนามธรรมหลายเรื่องที่โรงเรียนต้องอบรมบ่มเพาะ ทั้งเรื่องศีลธรรม จริยธรรม การเข้าสังคม การอยู่ร่วมกับผู้อื่น รวมถึงการยอมรับในความแตกต่าง
     ดังคำกล่าวแต่โบราณที่ว่า ครูมีหน้าที่สร้างคนให้เป็นคน ทุกวันนี้ก็ยังใช้ได้จริง
     ความรู้ที่มีอยู่ฟรีจึงไม่ใช่อุปสรรคของครู อินเทอร์เน็ตไม่ใช่คู่แข่งของโรงเรียน แต่ความรู้ในอินเทอร์เน็ตเป็นเครื่องมือที่ช่วยครูให้อัพเดทความรู้ ก้าวให้ทันโลก เพื่อนำความรู้และปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นเหล่านั้น มาสังเคราะห์และถ่ายทอดให้แก่นักเรียน เพื่อฝึกทักษะ 4C ได้แก่ การคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การร่วมมือ และความคิดสร้างสรรค์

     อย่างไรก็ตาม ต้องอย่าลืมว่า ในศตวรรษที่ 21 โลกจะเน้นการบูรณาการ การเชื่อมโยง เชื่อมต่อ ไม่ยึดติด ครูผู้สอนเองก็ต้องตระหนักว่า ความรู้เก่าเร็วมาก ต้องอัพเดท ฉะนั้น นอกจากจะสอนความรู้รากฐานให้แน่นแล้ว การสอนให้วิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล จะทำให้เด็กเอาตัวรอดได้โลกปัจจุบัน